ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದರೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ಬದಲಾಗುವುದು; ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಎಂದರೆ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುವುದು; ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೃತ್ಯ. ಈ ಮೂರು ಪದಗಳಿಗೂ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ – ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಎಸ್, ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್.
ಮೊದಲು ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ (Regime Change) ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಎಂದರೆ ಒಂದು ದೇಶದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವುದು. ಇದು ಕ್ರಾಂತಿ, ಸೇನಾ ದಂಗೆ, ವಿದೇಶಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ, ಜನಾಂದೋಲನ ಅಥವಾ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯವಲ್ಲ. ಅದರ ಉದ್ದೇಶ, ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು.
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್‌ಗೆ ಹಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ:
ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ (1789): ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿ (1917): ಜಾರ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.
ಇರಾನ್ (1953): ವಿದೇಶಿ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೊಸಾದ್ದೆಖ್ ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಚಿಲಿ (1973): ಮಿಲಿಟರಿ ದಂಗೆಯ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲೆಂಡೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ (1986): ಜನಾಂದೋಲನದ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಕೋಸ್ ಆಡಳಿತ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.
ಅರಬ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ (2010–11): ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾಂದೋಲನಗಳಿಂದ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು.
ಭಾರತ (1947–50): ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತು ಆಡಳಿತದ ಅಂತ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
ಈ ಉದಾಹರಣೆಗಳೇ ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸೋಲು ಅಥವಾ ಗೆಲುವಿಗೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದರೆ ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಅಲ್ಲವೇ?
ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ. 1977ರಲ್ಲಿ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಂತರ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. 1989, 1996, 2004 ಮತ್ತು 2014ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾಯಿತು.
ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸುವುದು ಎರಡೂ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಚಾರಗಳು.
ಹಾಗಾದರೆ, ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅದನ್ನು ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಹಾಗೆಂದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲ ಆಶಯವನ್ನೇ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತೇ?
2011ರಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟ, ಕಪ್ಪುಹಣದ ವಿಚಾರ ಹಾಗೂ ಜನಲೋಕಪಾಲ್ ಮಸೂದೆಗಾಗಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ದೆಹಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಅಂದಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ತಂದವು.
ಆ ಹೋರಾಟಗಳೂ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ಜನಾಂದೋಲನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಹಾಗಾದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಜನರು ಸಂಘಟಿತರಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದು ಆಗ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಕ್ಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಏಕೆ ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡಬೇಕು?
ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಕ್ಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಂದಿನ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಹೋರಾಟವೂ ಅದೇ ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಗವಲ್ಲವೇ?
ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದೇ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯೇ?
ಜನರು ಸರ್ಕಾರದ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಹೋರಾಟಗಳಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅರಿವು ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜನರು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ 2029ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದರೆ, ಅದು ಜನರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಅದನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಯಾವುದೇ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೃತ್ಯಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವುದು ಅಥವಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಜನರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದನ್ನೇ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿ
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ; ಜನರೇ ಅಂತಿಮ ಅಧಿಕಾರದ ಮೂಲ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಜನರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು, ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರನ್ನು ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ನೋಡುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ವಕ್ತಾರರಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೆರಡನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಜನರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ದೇಶದ್ರೋಹವಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೋರಾಡುವುದು ಅವರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ- ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಿಕೆ: ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನ, ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಜನರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಡಳಿತ.
ಇಲ್ಲ. ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ವತಃ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.
ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು, ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದರೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ಬದಲಾಗುವುದು; ರೆಜಿಮ್ ಚೇಂಜ್ ಎಂದರೆ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುವುದು; ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೃತ್ಯ. ಈ ಮೂರು ಪದಗಳಿಗೂ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ.
ವಿಷಯಾಂತರಗಳಿಗೆ ಅಪಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಜನರು ಅದರಲ್ಲೂ ಈಗಿನ ಯುವಕರು ಗಮನಕೊಡದೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತ ಸರ್ಕಾರದ ಜೊತೆ ಮುಂದುವರಿಸಿ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು.
ಸುನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಎಸ್
ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ- Gen Z ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ರಾಜಕೀಯ ತಿರುಚುವಿಕೆ: ವಾಸ್ತವವೇನು?
