ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಾಗ, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಾನೂನು ಭಯ, ದೂರು, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಭೀತಿ ಎದುರಾದರೆ ನಾಳೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೇವಲ ಪಾಠ ಹೇಳಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾರರೇ? ಆಗ ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಕನ ಧೈರ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೂಡಾ – ಒಲಿವರ್ ಡಿ’ಸೋಜಾ, ಮುಂಬೈ.
“ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಲು ಹೋದ ಶಿಕ್ಷಕನೇ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನಾದರೆ, ನಾಳೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರುವ ಹೊಣೆ ಯಾರದ್ದು ?”
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡುವಿನ ಜಗಳವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆತ್ತ ಬಳಸಿದರೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ವರಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನ ಕಳೆದು, ₹15,000 ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದ ಶಿಕ್ಷಕರೊಬ್ಬರ ಮನದಾಳದ ಕಹಿ ನೋವಿನ ನುಡಿಗಳಿವು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನ ಅನುಭವವಲ್ಲ; ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಅಧಿಕಾರ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರತೀಕ.
ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ವರಾಂಡಾ ಕಲಿಸಿದ ಕಹಿ ಪಾಠ
“ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ ನನಗೆ ಸಿಗದ ಅರಿವು, ಈ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು” ಎಂದು ಆ ಶಿಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. “ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ, ಪೋಷಕರಿಗೂ, ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಿಗೂ ಧನ್ಯವಾದಗಳು” ಎನ್ನುವ ಆ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಳವಾದ ನೋವು ಅಡಗಿದೆ. ಇಂದು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ‘ಜವಾಬ್ದಾರಿ’ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ; ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೇಕಾದ ‘ಅಧಿಕಾರ’ ಮತ್ತು ‘ಹಕ್ಕುಗಳು’ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮಾತಿನಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ
“ಇನ್ನು ನಾನು ಯಾರನ್ನೂ ತಿದ್ದುವುದಿಲ್ಲ…”
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದಾಡಿಕೊಂಡರೂ, ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದರೂ, ಓದಿದರೂ ಓದದಿದ್ದರೂ, ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಕಲು ಮಾಡಿದರೂ, ಶಾಲೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರೂ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಣ್ಣು ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಸಂಬಳ ಪಡೆದು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದು ದುರಂತ. ಈ ಕಹಿ ಪಾಠವನ್ನು ಈ ಸಮಾಜವೇ ಕಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಅಸಮಾಧಾನದ ಮಾತಲ್ಲ. “ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಿದ್ದಲು ಹೋಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರೇ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವುದಾದರೆ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು?” ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇದೆ.
ಸಣ್ಣ ಶಿಕ್ಷೆ… ದೊಡ್ಡ ಆರೋಪ
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜಗಳವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನೀಡಿದ ಸಣ್ಣ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಮಾಜ ಘೋರ ಅಪರಾಧದಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ .
- ಶಿಕ್ಷಕರ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಎಲ್ಲಿ?
- ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಎಲ್ಲಿ?
- ಶಿಕ್ಷಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಎಲ್ಲಿ
ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಯಾರೂ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ಇಂದು ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ಅಪರಾಧಿಗಳಂತೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ.
ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕಾಣುವುದು ತಪ್ಪೇ ?
ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಭಾವಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ದಾರಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಇಂದು ತಾವೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಡದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸುವುದು, ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದು, ಅವರ ಭವಿಷ್ಯ ಹಾಳಾಗದಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕರ್ತವ್ಯದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮವೂ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು ಹೇಗೆ ಉಳಿಯಬೇಕು ? ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮವಾಗಲಿ, ಆದರೆ ಶಿಸ್ತು ತರಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಕನನ್ನು ಅಪರಾಧಿಯಂತೆ ಕಾಣಬಾರದು.
ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಬೆತ್ತವಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಕಾಪಾಡಲು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತಪ್ಪು ಸಂದೇಶ ಹೋಗಬಾರದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವುದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಶಿಕ್ಷಕರು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದೆ ಸುಮ್ಮನಿರುವುದೂ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಬೇಕಿರುವುದು-
- ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಶಿಸ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
- ಪೋಷಕರ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು.
- ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮವಾಗಲಿ, ಆದರೆ ಶಿಸ್ತು ತರಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಕನನ್ನು ಅಪರಾಧಿಯಂತೆ ಕಾಣಬಾರದು.
ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನ ನೋವು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ?
“ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾರನ್ನೂ ತಿದ್ದಲು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾತು ಕೇಳಲು ಕಹಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಮಾತಿನ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ನೋವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಾಗ, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಾನೂನು ಭಯ, ದೂರು, ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಭೀತಿ ಎದುರಾದರೆ ನಾಳೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೇವಲ ಪಾಠ ಹೇಳಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾರರೇ? ಆಗ ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಕನ ಧೈರ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೂಡಾ..
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಈ ಬರಹವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನ ಅಸಮಾಧಾನದ ಪೋಸ್ಟ್ ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸಮಾಜವೇ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಿದ್ದುವುದು ಅಪರಾಧವಾಗಬಾರದು; ಶಿಸ್ತಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೌರ್ಜನ್ಯವೂ ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಬಾರದು. ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗೆರೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಒಲಿವರ್ ಡಿ’ಸೋಜಾ, ಮುಂಬೈ
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ- ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ವಿಶೇಷ | ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಶಿಕ್ಷಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
