ಸ್ಮರಣೆ | ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ… ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್

ಏಪ್ರಿಲ್ 14… ಒಂದು ದಿನ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ಚಿಂತನೆಯ ಜನ್ಮದಿನ…

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಡಿಜೆ ಸದ್ದು ಅಲ್ಲ; ಸಂವಿಧಾನದ ಧ್ವನಿ. ಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲ; ಮೌಲ್ಯಗಳು. ಮೆರವಣಿಗೆ ಅಲ್ಲ; ಮಾನವೀಯತೆ. ನಾವು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭೇದಭಾವವನ್ನು ಮುರಿಯದೇ ಹೊರಗಿನ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ನಾವು ಇಂದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಅವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ಅವರು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ – ಅಷ್ಪಾಕ್. ಎಂ. ಜಿ, ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ

ಏಪ್ರಿಲ್ 14… ಒಂದು ದಿನ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ಚಿಂತನೆಯ ಜನ್ಮದಿನ…

ಏಪ್ರಿಲ್ 14 ಬಂದಾಗ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಉತ್ಸಾಹ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಧ್ವಜಗಳು ಹಾರಾಡುತ್ತವೆ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳು ಎದ್ದು ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ, ಡಿಜೆ ಸದ್ದು ಕಿವಿ ಮುಚ್ಚುವಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಶ್ಯ ನೋಡಿದಾಗ B. R. Ambedkar ಅವರಿಗೆ ನಾವು ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಸತ್ಯ ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಅದುವೇ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಮ್ಮ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ನಡೆನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ; ಅವರು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಶಿಲ್ಪಿ. ಅವರು ಬರೆದ Constitution of India ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರೀಕನಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಆ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಅವರ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ದಲಿತರನ್ನು ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲ ಇದು ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕಿಗೆ ನೇರ ವಿರೋಧ. ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಗ್ಲಾಸ್ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ; ಇದು ಮಾನವ ಘನತೆಗೆ ಹೊಡೆತ. ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ನೀಡುತ್ತದೆ ನಿಜ.  ಆದರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿದವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಗೌರವ ಹತ್ಯೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕ್ರೌರ್ಯ ಅಲ್ಲ.  ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲಿನ ನೇರ ದಾಳಿ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ caste ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಂದೆ ಸರಿಸುವ  ಘಟನೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ; ಒಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಸಮುದಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಚೋದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ “ಸಹೋದರತ್ವ” (fraternity) ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ. ನಾವು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ “unity” ಹೇಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ನಡೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಇದೇ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಕನಸಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ.

ಇನ್ನೊಂದು ಕಠಿಣ ಸತ್ಯ ನಾವು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಜೀವನದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೇವೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅಸಮಾನತೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

ನಾವು ಡಿಜೆ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮುಂದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಫೋಟೋಗೆ ಹಾರ ಹಾಕುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗೆ ಮಾಡುವ ಅನ್ಯಾಯ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳೋಣ ನಿಜವಾದ ಜಯಂತಿ ಎಂದರೆ ಏನು?

ನಿಜವಾದ ಜಯಂತಿ ಎಂದರೆ ಗದ್ದಲದ ಸಂಭ್ರಮವಲ್ಲ… ಅದು ಮೌನದಲ್ಲೂ ನಡೆಯುವ ಬದಲಾವಣೆ.

ಒಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಸೇರಿ ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಓದಿಸುವುದು ಅದೇ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಯಂತಿ.

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡುವುದು ಅದೇ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಗೌರವ.

ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಜಾತಿ ನೋಡದೆ ಮದುವೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಗೌರವ.

ಒಂದು ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ “ಬೇರೆ ಗ್ಲಾಸ್” ಪದ್ಧತಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರೆ ಅದು ಸಾವಿರ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ.

ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಟ್ಟರೆ ಅದು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಬದುಕಿಸುವುದು.

ಒಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು “ಸಹೋದರತ್ವ”ದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ.

ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾದಾಗ, ಉಳಿದವರು ಮೌನವಾಗದೆ ಅವನ ಪರ ನಿಂತರೆ ಅದು ನಿಜವಾದ ಸಂಭ್ರಮ.

ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮಾನವೀಯತೆ ಹಂಚಿದರೆ ಅದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರವರನ್ನು ಜೀವಂತ ಇರಿಸಿದ ಹಾಗೆ

ನಾವು ₹50,000 ಡಿಜೆಗಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅದೇ ಹಣದಿಂದ 10 ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರೆ ಅದು ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಜಯಂತಿಯಾಗುತ್ತದೆ..

ನಿಜವಾದ ಗೌರವ ಎಂದರೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಯಾರಿಗಾದರೂ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಮೌನವಾಗದೆ ವಿರೋಧಿಸಬೇಕು. ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕು. ಇದು ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ಮಾತುಗಳು ಅಲ್ಲ ಇವೇ ಸಂವಿಧಾನದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ.

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಡಿಜೆ ಸದ್ದು ಅಲ್ಲ; ಸಂವಿಧಾನದ ಧ್ವನಿ. ಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲ; ಮೌಲ್ಯಗಳು. ಮೆರವಣಿಗೆ ಅಲ್ಲ; ಮಾನವೀಯತೆ. ನಾವು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಭೇದಭಾವವನ್ನು ಮುರಿಯದೇ ಹೊರಗಿನ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ.

ನಾವು ಇಂದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಅವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ಅವರು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಬಾರಿ ನಾವು ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡೋಣ.

ಡಿಜೆ ಸದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡೋಣ, ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸೋಣ.

ಮೂರ್ತಿಗೆ ಹಾರ ಹಾಕುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನಮ್ಮ ನಡೆನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸೋಣ.

ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯ ಕಂಡರೆ ಮೌನವಾಗದೆ ವಿರೋಧಿಸೋಣ.

ಇಲ್ಲವಾದರೆ…

ನಾವು ಆಚರಿಸುವುದು ಜಯಂತಿ ಅಲ್ಲ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ.

ನಾವು ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಗೌರವವೂ ನಿಜವಾದದ್ದಲ್ಲ ಅದೊಂದು ಕೇವಲ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಭ್ಯಾಸ.

B. R. Ambedkar ಅವರ ಫೋಟೋ ಮುಂದೆ ತಲೆ ಬಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವರು ಬರೆದ Constitution of India ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಬಾಗಬೇಕು.

ಹೂವಿನ ಹಾರ ಒಣಗುತ್ತದೆ…ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ…ಡಿಜೆ ಸದ್ದು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಹೋಗುತ್ತದೆ…

ಆದರೆ…

ಒಬ್ಬ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ, ಒಬ್ಬ ಅಸಹಾಯಕರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಧೈರ್ಯ, ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ ಒಂದು ಮಾನವೀಯತೆ ಇವು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ…

ಇಂದು ನಾವು ಬದಲಾಯಿಸದಿದ್ದರೆ,

ನಾಳೆ ಇತಿಹಾಸ ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ…

“ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಇದ್ದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ…

ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಾವು ಮೌನವಾಗಬಾರದು…

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದೇ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡೋಣ

ನಾವು ಕೇವಲ ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸುವವರಲ್ಲ…

ಜಯಂತಿಗೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುವವರಾಗೋಣ.

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ…

ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಓದುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ…

ಅದನ್ನು ಬದುಕಿಸಬೇಕು…

ಅಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಾವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವರ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು…

ಅಷ್ಪಾಕ್. ಎಂ. ಜಿ

ಬಿ. ಎ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ,

ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಧಾರವಾಡ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ- ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ʼಶರಣ್ಯʼ – ಬೇಕು ತಾರ್ಕಿಕ ಅಂತ್ಯ