ಮುಂಬೈಯ ಜನರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೇ- ನಮಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಕೊಡಿ. ನಮ್ಮನ್ನು 50 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ತಳ್ಳಬೇಡಿ. 3.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೇರಬೇಡಿ. ಇದು ಕೇವಲ ಮುಂಬೈಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಪ್ರಶ್ನೆ – ಒಲಿವರ್ ಡಿʼಸೋಜಾ, ಮುಂಬೈ.
ಮುಂಬೈಯ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (CSMIA) – ಅದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರು ಅದಾನಿ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್. ಈಗ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ನವಿ ಮುಂಬೈ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (NMIA) – ಅದನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರು ಅದೇ ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್. ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಅದಾನಿ, ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಅದಾನಿ.
ಈಗ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ನೂರಾರು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು 50 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ಹೊಸ ಟರ್ಮಿನಲ್ಗೆ ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಶುಲ್ಕವು ಬರೋಬ್ಬರಿ 3.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ! ಇದನ್ನು ನಾವು ಏನೆಂದು ಕರೆಯಬೇಕು? ಇದು ಸರ್ಕಾರವೇ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಜನರ ಜೇಬಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕುವ ಕ್ರಮವಲ್ಲವೇ?
265 ವಿಮಾನಗಳು ಕಡಿತ: ಇದು ಕೇವಲ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ
ಈ ಚಳಿಗಾಲದ ವಿಮಾನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ (Winter Flight Schedule) ಮುಂಬೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 265 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಇಂಡಿಗೋ ವಿಮಾನಗಳು. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (IATA) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಲಾಟ್ ಹಂಚಿಕೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ವಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ? ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಟ್ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಏರ್ಲೈನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು Forced Relocation – ಬಲವಂತದ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಎನ್ನದೆ ಬೇರೇನನ್ನಬೇಕು?
ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ? ನೀವು ಮುಂಬೈ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕೋ ಅಥವಾ 50 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ನವಿ ಮುಂಬೈಗೆ ಹೋಗಬೇಕೋ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವೇ ತಾನೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು? ಆ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದರೆ ಏನು?
UDF: 3.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕ – ಯಾರಿಗೆ ಲಾಭ?
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಕೆದಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಶುಲ್ಕ (User Development Fee – UDF) ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಟಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವ ಹಣ. ಮುಂಬೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಶುಲ್ಕ ಈಗಾಗಲೇ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಆದರೆ ನವಿ ಮುಂಬೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇದು 3.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಇರಲಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಅದೇ ಮುಂಬೈಗೆ ಬರಲು, ಅದೇ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು, ಈಗ 3.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಕೊಡಬೇಕು. ಟಿಕೆಟ್ ದರವೂ ಏರುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ದರವೂ ಏರುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಮಯವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಉದ್ದೇಶವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಂಚರಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳನ್ನೇ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಆ ನಿಲ್ದಾಣ ತಾನಾಗಿಯೇ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಇದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವ ತಂತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇನು?
2019ರ ಖಾಸಗೀಕರಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ: GVK ಯಿಂದ ಅದಾನಿಗೆ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು GVK ಗ್ರೂಪ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಟರ್ಮಿನಲ್ 1 ಮತ್ತು ಟರ್ಮಿನಲ್ 2 – ಮುಂಬೈಯ ಜನರಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದವು. ತಿರುವನಂತಪುರಂ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಬಿಡ್ ಕರೆದಿತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ 6 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಬಿಡ್ಗಳನ್ನು ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
ಈ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೂ ಮುನ್ನ, ಒಂದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ (Department of Economic Affairs) ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ/ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog) ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ 6 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಅದಾನಿ ಗ್ರೂಪ್ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಲ್ಲಿ?
ವಿಮಾನಯಾನ ನೀತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಕಟ್ಟುವುದಲ್ಲ. ಅದು ಸಂಪರ್ಕ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರ, ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇರಬೇಕು.
1. ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತ: ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ವಿಮಾನ ಕಡಿತಗೊಂಡರೆ, ಅಂಧೇರಿ, ಬಾಂದ್ರಾ, ದಾದರ್, ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬೈನ ಜನರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
2. ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಏರಿಕೆ: UDF ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಏರುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇದರ ಹೊರೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟಿಕೆಟ್ ದರದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
3. ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲ: ಖಾಸಗಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವು ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ.
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ನವಿ ಮುಂಬೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದು ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಕೊಂದು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ದೂರ ತಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆಗಬಾರದು.
ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೋ, ದೋಚುವಿಕೆಯೋ?
ಹಳೆಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಅದಾನಿ, ಹೊಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಅದಾನಿ. ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವವರೂ ಅವರೇ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವವರೂ ಅವರೇ. ಇದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲ. ಇದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ.
ಮುಂಬೈಯ ಜನರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೇ: ನಮಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಕೊಡಿ. ನಮ್ಮನ್ನು 50 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ತಳ್ಳಬೇಡಿ. 3.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೇರಬೇಡಿ.
ಇದು ಕೇವಲ ಮುಂಬೈಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಒಲಿವರ್ ಡಿʼಸೋಜಾ
ಮುಂಬೈ
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ – ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಕಥನ ಏಕೆ ಓದಬೇಕು ಗೊತ್ತೇ?


