ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರನಿರ್ಮಾಣ: ನೆಹರೂ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ
ನೆಹರೂ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುವುದರ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅವರು ಜ್ಞಾನ, ಸಮಾನತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುವಂತಹ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಮತ್ತು ಅದರ ನಾಯಕರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದ ಕೆಲವು ಮನುವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ಧಾರೆಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, 1948ರ ಜನವರಿ 30ರಂದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ನಾಥೂರಾಮ್ ಗೋಡ್ಸೆ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಘಟನೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಕರಾಳ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಕೂಡ ಗೋಡ್ಸೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಕುರಿತು ಆಧಾರರಹಿತ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಪ್ರಚಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ನೆಹರೂ ಅವರ ಜೀವನ, ಹೋರಾಟ, ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಪಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲಕವಲ್ಲ, ಸತ್ಯ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಶೀಲತೆಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 14ರ ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ ನೆಹರೂ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಆಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಆಗದೆ, ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಸಂದರ್ಭವೂ ಆಗಬೇಕು.
ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ-
ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರು 1889ರ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದು, ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಮಕ್ಕಳು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ಚಾಚಾ ನೆಹರೂ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1957ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 14ನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 1954ರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ವಿಶ್ವ ಮಕ್ಕಳ ದಿನವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ನೆಹರೂ ಅವರ ಸೆರೆವಾಸ-
ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನೆಹರೂ ಅವರು ಒಂಬತ್ತು ಬಾರಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನೆಹರೂ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು ಒಟ್ಟು 3,259 ದಿನಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ. (8 ವರ್ಷ, 11 ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು 9 ದಿನಗಳು)
ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಇಂದಿರಾ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತಿಹಾಸ, ನಾಗರಿಕತೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಈ ಪತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಮುಂದೆ Glimpses of World History ಕೃತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.
ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೆಹರೂ ಅವರ ಪಾತ್ರ-
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗ ಭಾರತವು ಬಡತನ, ಅನಕ್ಷರತೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಿಂದುಳಿತವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ದೇಶವನ್ನು ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು.
1951ರಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ ಖರಗ್‌ಪುರ ಆರಂಭವಾಯಿತು. 1953ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗ (UGC) ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು; 1956ರಲ್ಲಿ ಅದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. 1956ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (AIIMS) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. 1961ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಮಂಡಳಿ (NCERT) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
1948ರಲ್ಲಿ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಆಯೋಗದ ಸ್ಥಾಪನೆ, 1954ರಲ್ಲಿ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯ ರಚನೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಉಕ್ಕಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು, ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪರಿಶ್ರಮದ ಫಲ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ನೆಹರೂ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತವು ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಜಗತ್ತಿನ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ-
ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. 1924ರ ಜಿನೀವಾ ಘೋಷಣೆ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. 1946ರಲ್ಲಿ ಯುನಿಸೆಫ್ (UNICEF) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. 1959ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
1989ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಪ್ಪಂದ (Convention on the Rights of the Child) ಅಂಗೀಕಾರವಾಯಿತು. ಭಾರತವು 1992ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡಿತು. ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕುವ, ಬೆಳೆಯುವ, ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ-
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ದಯೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಅವರ ಹಕ್ಕು.
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 15(3)ನೇ ವಿಧಿಯು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. 21Aನೇ ವಿಧಿಯು 6ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 24ನೇ ವಿಧಿಯು 14 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಗಣಿ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
39(e) ಮತ್ತು 39(f)ನೇ ವಿಧಿಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. 45ನೇ ವಿಧಿಯು ಆರು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲ್ಯಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ 2009ರ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರೂಪ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆ 2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು.
ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶ-
ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ನೆಲೆಗಳು. ಬಡವರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಮಗುವಿನ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅದರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಬಡ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು. ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಶೋಷಣೆ-
ಇಂದಿಗೂ ದೇಶದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕತೆ, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ, ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಡತನ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ, ಆಟವಾಡುವ, ಸೃಜನಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದುಡಿಮೆಗೆ ತಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ನೆಹರೂ ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಕುರಿತ ಚಿಂತನೆ-
ಮಕ್ಕಳು ಓದಬೇಕು, ಬರೆಯಬೇಕು, ಆಟವಾಡಬೇಕು, ಹಾಡಬೇಕು, ನೃತ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ನೆಹರೂ ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ, ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂಧಾನುಕರಣದ ಬದಲು ಸಾಕ್ಷ್ಯ, ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಂತನೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು-
ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆಯ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಂತರ, ಸೈಬರ್ ಕಿರುಕುಳ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಅಂಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಗಮನ ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಆಟ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಇರಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ನೆಹರೂ ಅವರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಅಪಪ್ರಚಾರವನ್ನಲ್ಲ!
ನೆಹರೂ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವಾಗ ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪಾತ್ರ, ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ಹರಡಲಾಗುವ ಆಮದು ಸಿಗರೇಟುಗಳ ಬಳಕೆ, ಸ್ತ್ರೀಲೋಲತೆ ಮುಂತಾದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ಯವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ನೆಹರೂ ಅವರ ಚೀನಾ ನೀತಿ, 1962ರ ಯುದ್ಧ, ಕಾಶ್ಮೀರ ನೀತಿ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳ ಕುರಿತು ವಿಮರ್ಶೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂತಹ ವಿಮರ್ಶೆ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬೇಕು. ವಿಮರ್ಶೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನವಲ್ಲ.
ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಯೋಜಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಲಿಪ್ತ ಚಳವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆಹರೂ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಪೂಜೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿದ್ವೇಷವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಬದಲು ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ನಿಜವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ.
ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆಯ ನಿಜವಾದ ಆಶಯ-
ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ನೆಹರೂ ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವ ವಾತಾವರಣ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸರ್ಕಾರ, ಶಾಲೆಗಳು, ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.
ನೆಹರೂ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುವುದರ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅವರು ಜ್ಞಾನ, ಸಮಾನತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುವಂತಹ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಬರಹ: ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶೆಟ್ಟಿ
ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕ, ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ- ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಬರೆಯುವ ಚಿಂತಕರು. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಾವಿರಾರು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇತಿಹಾಸ, ಸಂವಿಧಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನಪೂರ್ಣ ಬರಹಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
