ಇಂದು ಯುವಜನರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಏಕೆ ಬೇಕು?

ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿ ವಿಶೇಷ

ಇಂದಿನ ಯುವಜನರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಅಂತಿಮ ಅರ್ಥ ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಲ್ಲ; ಅವರಂತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆ ಧೈರ್ಯವೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ನೈತಿಕ ದಿಕ್ಕನ್ನೂ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ನೀಡಬಲ್ಲದು -ಪ್ರೊ.ಷಾಕಿರಾ ಖಾನಂ‌, ಸದಸ್ಯರು, ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾ ಭಾರತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ.

ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಯುವಜನರು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೈಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿವೆ; ಜಾಗತಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ; ಹೊಸ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಅವಕಾಶಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಉಪಭೋಗವಾದ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಭಾವ, ಸುಳ್ಳುಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಸಾರ, ಪರಿಸರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಧ್ರುವೀಕರಣದಂತಹ ಸವಾಲುಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಯುವಜನರಿಗೆ ಏಕೆ ಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ನೆನಪಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ವರ್ತಮಾನದ ನೈತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮನುಷ್ಯನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೈತಿಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದವರು. ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸ್ವರಾಜ್ಯ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಶ್ರಮದ ಘನತೆ, ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಇಂದಿನ ಯುವಜನರ ಬದುಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಓದಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ‘ಸತ್ಯ’ದ ಕಲ್ಪನೆ ಇಂದಿನ ಮಾಹಿತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಅಪಾರವಾಗಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಬಹುದು; ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ‘ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗ’ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಯುವಜನರಿಗೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಪಾಠವಾಗಬಹುದು. ತಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಲಕ್ಷಣ.

ಇದರೊಂದಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನೂ ಹೊಸ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅಹಿಂಸೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಲ್ಲ; ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ದ್ವೇಷವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸದಿರುವ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿಯೂ ಹೌದು. ಇಂದಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಬದಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಅವಮಾನಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂವಾದಕ್ಕಿಂತ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ವಿರೋಧದ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ನೈತಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ, ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಆದರೆ ಎದುರಾಳಿಯ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸದಿರುವುದು.

ಯುವಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೇ ಜೀವನದ ಏಕೈಕ ಮೌಲ್ಯವಾಗಬಾರದು. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವುಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಚಿಂತನೆ ಇಂದಿನ ಯುವಜನರಿಗೆ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ: ‘ನಾನು ಏನಾಗಬೇಕು?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ‘ನನ್ನಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಕೇಳಬಹುದೇ?

ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ವಿಚಾರ ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸ್ವದೇಶಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆ, ಉತ್ಪಾದಕ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಆಶಯಗಳನ್ನು ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇಂದಿನ ಯುವಜನರು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವವರಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಈ ಚಿಂತನೆಗೆ ಸಮಕಾಲೀನ ರೂಪ ನೀಡಬಹುದು.

ಶ್ರಮದ ಘನತೆಯ ಕುರಿತ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಒತ್ತಾಯವೂ ಗಮನಾರ್ಹ. ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮಗಳ ನಡುವೆ ಕೃತಕ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾದಾಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಗೌರವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೇವಲ ಪದವಿ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗದೆ ಕೌಶಲ್ಯ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದ ಗೌರವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಾಧನವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಯುವಜನರ ಭವಿಷ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಉಪಭೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸರಳ ಜೀವನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪರಿಸರವಾದದ ಆಧುನಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮರುಓದಬಹುದು. ‘ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ?’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ಎಷ್ಟು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿತವಾದ ಉಪಭೋಗ, ಮರುಬಳಕೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನದ ಸಂಬಂಧವು ಯುವಜನರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಭಾಗವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಅವರನ್ನು ದೋಷರಹಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜಾತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಅವರ ಕಾಲದ ಇತರ ಚಿಂತಕರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಆಧುನಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ವೈಚಾರಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಯುವಜನರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲ, ಅವರನ್ನು ಓದಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಪಾಠ ಅಡಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು ಅನುಭವ, ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮನೋಭಾವ. ಯುವಜನರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಶಿಕ್ಷಣವೂ, ಉದ್ಯೋಗವೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಬಹುದು. ವಿಫಲತೆಯನ್ನು ಅವಮಾನವೆಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು; ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಶತ್ರುತ್ವವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಬದಲು ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವುದು; ಯಶಸ್ಸನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆಯ ಮಾನದಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡುವುದು—ಇವು ಗಾಂಧಿ ಚಿಂತನೆಯ ಸಮಕಾಲೀನ ರೂಪಗಳಾಗಬಹುದು.

ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಯುವಜನರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಅವರ ಕಾಲವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ಅಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಕಾಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು. ಚರಕವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದೇ ಗಾಂಧೀಯತೆಯಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯ, ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಸಹಿಸುವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವ, ಶ್ರಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅರಿವು, ಇವೇ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಜೀವಂತ ಅಂಶಗಳು.

ಯುವಜನರು ಗಾಂಧೀಜಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಓದಿದರೆ ಅವರು ಭೂತಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗುತ್ತಾರೆ; ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರು ವರ್ತಮಾನದ ಚಿಂತಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮಹತ್ವ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಅವರು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ‘ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ?’, ‘ನನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇದೆ?’, ‘ನನ್ನ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಹಿತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಯುವಮನಸ್ಸು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಗಾಂಧೀಜಿ ಜೀವಂತವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನ ಯುವಜನರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಅಂತಿಮ ಅರ್ಥ ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಲ್ಲ; ಅವರಂತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆ ಧೈರ್ಯವೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ನೈತಿಕ ದಿಕ್ಕನ್ನೂ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ನೀಡಬಲ್ಲದು.

ಪ್ರೊ.ಷಾಕಿರಾ ಖಾನಂ‌

ಸದಸ್ಯರು, ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾ ಭಾರತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ- ಮಹಾತ್ಮರ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿನ ಮಹನೀಯರು …