ಅಡ್ಡೂರು ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಅವರ 2021ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಮನಸ್ಸಿನ ಮ್ಯಾಜಿಕ್’ ಕೃತಿಯು ಕೇವಲ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ (Positive Psychology) ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಂತನಾ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಯತ್ನ –ಡಾ. ರವಿ ಸಿದ್ಲಿಪುರ, ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ ಪ್ರಕಾರವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಓದುಗ ಬಳಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೇವಲ ಭಾಷಾಂತರಗಳ ಆಚೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆದರ್ಶ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತತ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿರಳವಾದರೂ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅಡ್ಡೂರು ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಅವರ 2021ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಮನಸ್ಸಿನ ಮ್ಯಾಜಿಕ್’ ಕೃತಿಯು ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ 20 ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿರುವ ಹಾಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಲಹೆಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶ, ನಿರೂಪಣಾ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಜೀವನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕೃತಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗನನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಂಡಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ‘ಸಾಧನೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?’ ಎಂಬ ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಓದುಗರ ದೈನಂದಿನ ಗೊಂದಲ, ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ‘ಮ್ಯಾಜಿಕ್’ ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವುದೇ ಪವಾಡವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾದ ಅದ್ಭುತ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ರೂಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಂತಹ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸಿ, ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ, ಬದುಕಿನ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದೇ ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಲೇಖಕರು ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣಾ ತಂತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ‘ಮನಸ್ಸಿನ ಮ್ಯಾಜಿಕ್’ ಕೃತಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಅದರ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಲೇಖಕರು ಮೂರು ಹಂತದ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್, ಭೀಮಸೇನ ಜೋಶಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಾಧಕರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೂಲಕ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಕಿಡಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ, ಕುವೆಂಪು, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪನವರಂತಹ ಕನ್ನಡದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿ, ಓದುಗರಿಗೆ ಅವು ತಮ್ಮವೆಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ’ದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವುದು ಆಧುನಿಕ ಸಲಹೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದಾರ್ಶನಿಕ ಘನತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮದೇ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬದುಕಿನಿಂದ ಆಯ್ದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು(ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕ್ಯಾಷಿಯರ್, ಜ್ಯೂಸ್ ಚೆಲ್ಲಿದ ಮಗು, ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗಣಿತ ಕಲಿತ ಶಿಕ್ಷಕಿ) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಥನ ತಂತ್ರವು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು(ಎಂಪಥಿ, ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿ) ಅತ್ಯಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ‘ಸ್ಟೋರಿ ಎಡಿಟಿಂಗ್’ ನಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ‘ನಿಮ್ಮದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ’ ಎಂಬ ಸರಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿರುವುದು ಲೇಖಕರ ವಿಧಾನದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾಷೆಯು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸರಳ, ಆಪ್ತ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕವಾಗಿದ್ದು, ಓದುಗನನ್ನು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಒಬ್ಬ ಸಹಪಯಣಿಗನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಆಯಾಮವೆಂದರೆ ಕೃತಿಯ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟು. ‘ಮನಸ್ಸಿನ ಮ್ಯಾಜಿಕ್’ ಕೇವಲ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ (Positive Psychology) ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಂತನಾ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಯತ್ನ. ಒಂದೆಡೆ, ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು, ಮಾನಸಿಕ ತಡೆಗಳು, ವಿಶುವಲೈಸೇಶನ್, ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ತಂತ್ರಗಳಂತಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಅರಿವಿನ ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ(Cognitive Science) ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಏಕಾಂತ ಚಿಂತನೆ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ‘ಸಾಕ್ಷಿಭಾವ’ದಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದಿವೆ. ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯವರ ‘ಒಳಗೆ ನೋಡು’ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವೇ ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿದೆ. ‘ನಾನು ಯಾರದ್ದೋ ಪಡಿಯಚ್ಚಲ್ಲ, ನಾನು ನಾನೇ’ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯವು ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ (Existentialism) ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ನಿಜವಾದ ಬೇರುಗಳು ‘ಆತ್ಮ ಶೋಧನೆ’ಯ ಭಾರತೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ದೂರುತ್ತಾ ಕೂರುವ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಾವೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಸಬಲೀಕರಣದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದೃಷ್ಟ ಅಥವಾ ದೈವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸದೆ, ‘ಪ್ರಯತ್ನ’ ಮತ್ತು ‘ಸ್ವ-ಅರಿವಿ’ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕೃತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನಸಿಕ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾದರೂ, ತೀವ್ರವಾದ ಖಿನ್ನತೆ, ಆತಂಕದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಂತಹ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸರಳೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರವೇಶಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿಯೇ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
‘ಮನಸ್ಸಿನ ಮ್ಯಾಜಿಕ್’ ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನಿರೂಪಣಾ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ-ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಿಂತನೆಗಳ ಸಮನ್ವಯದ ತಾತ್ವಿಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಇದು ಓದುಗರಿಗೆ ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡದೆ, ಒಂದು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಒಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ‘ಚಿಮ್ಮುಹಲಗೆ’ಯಾಗಿ ನೋಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಡ್ಡೂರು ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಅವರು ಈ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನೆಮಾತಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮದೇ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಬದುಕಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತುಂಬುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ- ಅದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಥೆ-ಆತ್ಮಕಥನ ಸರಣಿ 13-ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ವಿದಾಯ
