ಯಾರು ಈ ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಖಮೇನಿ? ಇರಾನ್‌ನ ನೂತನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕನ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಟೆಹ್ರಾನ್: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಭೀಕರ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ಸುಪ್ರೀಂ ಲೀಡರ್ ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಹತ್ಯೆಯಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಅವರ ಎರಡನೇ ಪುತ್ರ ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಖಮೇನಿ (56) ಅವರನ್ನು ದೇಶದ ನೂತನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿವೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 28ರಂದು ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ನಿವಾಸದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಿ ಕೂಡ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಪಾರಾಗಿದ್ದರು.

ತೆರೆಯ ಮರೆಯ ಶಕ್ತಿ ಈಗ ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ

ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಖಮೇನಿ ಇದುವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ದಶಕಗಳಿಂದ ಅವರು ಆಡಳಿತದ ಒಳಗುಟ್ಟಿನ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿಯೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಗಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ (IRGC) ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ಗಾಢ ಸಂಬಂಧವೇ ಅವರಿಗೆ ಈ ಅಧಿಕಾರ ಸಿಗಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 1980ರ ಇರಾನ್-ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಸೇನಾ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ದಮನ

ಇರಾನ್‌ನ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಬಣವು ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. 2009ರ ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಆನಂತರ ನಡೆದ ‘ಗ್ರೀನ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್’ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಅತಿ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಹಿಂದೆ ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಕೈವಾಡವಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ವೇಳೆ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಐಆರ್‌ಜಿಸಿಯ ‘ಬಸಿಜ್’ ಪಡೆ ಇವರ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ರಾಜವಂಶದ ಭೀತಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಡ್ಡಿಗಳು

ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಲೀಡರ್ ಸ್ಥಾನವು ಚುನಾಯಿತವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತಂದೆಯ ನಂತರ ಮಗನೇ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರುತ್ತಿರುವುದು 1979ರ ಕ್ರಾಂತಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ‘ಪಹ್ಲವಿ ರಾಜವಂಶ’ದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹಲವು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಇನ್ನೂ ‘ಅಯತೊಲ್ಲಾ’ (ಅತ್ಯುನ್ನತ ಧರ್ಮಗುರು) ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಲ್ಲ, ಅವರು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ ‘ಹೋಜತೋಲೆಸ್ಲಾಮ್’ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಹಿಂದೆ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರುವಾಗಲೂ ಇದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಂದು ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಮೊಜ್ತಾಬಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹಾದಿ ಸುಗಮವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಏನು?

ಮೊಜ್ತಾಬಾ ಅವರ ಆಯ್ಕೆಯು ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಕಠಿಣ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಇವರು, ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಯುದ್ಧವು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.