ನವದೆಹಲಿ: ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಸೌಜನ್ಯ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿದ್ದು, ಇದುವರೆಗೆ ನಡೆದ ತನಿಖೆ ಕುರಿತು ತೀವ್ರವಾದ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಮರುತನಿಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ 49 ಪುಟಗಳ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಹಲವು ಲೋಪಗಳು, ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಹಿಂದಿನ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ಎಸ್ಐಟಿ ರಚನೆಗೆ ಆದೇಶ
ಪ್ರಕರಣದ ಮರುತನಿಖೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸುವ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ಎಸ್ಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು. ಆಧುನಿಕ ತನಿಖಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಂಡದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ತಂಡಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಹಿರಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಎಸ್ಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಆದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಹೊಸ ಎಸ್ಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ, ಸಿಐಡಿ ಮತ್ತು ಸಿಬಿಐ ತನಿಖಾ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಯೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿ ಹೊಸ ಎಸ್ಐಟಿಯ ಭಾಗವಾಗುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಕರಣದ ಮರುತನಿಖೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸ ತಂಡದಿಂದ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೆ ತನಿಖೆ ಇಲ್ಲ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಮತ್ತೊಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಪಡಿಸಿ, ಸೆಷನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 20(2) ಹಾಗೂ CrPCಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 300 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಇದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಹೊಸ ಎಸ್ಐಟಿ ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇದೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು
ಹೊಸ ಎಸ್ಐಟಿ ರಚನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಹೊಸ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಡುವು ವಿಧಿಸಿದೆ.
ಅದರ ಬಳಿಕ ಪ್ರಕರಣವು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು
ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಯ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಸೆಷನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು. ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ಲೋಪಗಳಿರುವುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತ್ತು.
ಸೌಜನ್ಯ ಅವರ ದೇಹ ಪತ್ತೆಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸದಿರುವುದು, ಮೊಬೈಲ್ ಟವರ್ ಡಂಪ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸದಿರುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೆಷನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.
ಅಲ್ಲದೆ, ಸೌಜನ್ಯ ಅವರ ಒಳ ಉಡುಪು, ಛತ್ರಿ ಮತ್ತು ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾದ vaginal swab ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸದ ಕಾರಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರದಿರುವುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತ್ತು.
ಡಿಎನ್ಎ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು
ಮರುತನಿಖೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಈಗಲೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಹಿಂದಿನ ವಾದವನ್ನೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ.
ಚುಡಿದಾರ್ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ಅವರ ಕೂದಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುರುಷನ ಕೂದಲು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಶಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರೆ, ಅವರ ರಕ್ತದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಡಿಎನ್ಎ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕರಣದ ಡಿಎನ್ಎ ತಜ್ಞರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.
ಇದರಿಂದಾಗಿ, “ಘಟನೆ ನಡೆದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕಿದ್ದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಈಗ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮರುತನಿಖೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ.
ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ಈಗ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 29ರಂದು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಂಟು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಮೂರು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಆಗಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಇದರಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
“ತನಿಖೆಯ ರೀತಿಯೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದಡಿದೆ”
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನ ಅಂತಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, 17 ವರ್ಷದ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಬಾಲಕಿ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಕೊಲೆಯಾದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದ ರೀತಿ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ರೀತಿಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕದಡಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಜವಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳು ತನಿಖೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಬಲಿಯಾದ ಸೌಜನ್ಯ ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ನಿಜವಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ತರುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು
ತೀರ್ಪಿನ 61ನೇ ಪ್ಯಾರಾದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ:
- ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 30.08.2024ರಂದು ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- 2012ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಸಿಬಿಐ ಮರುನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ (de novo) ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕು.
- ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಹಿರಿಯ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ (SIT) ರಚಿಸಬೇಕು.
- ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಪೊಲೀಸ್, ಸಿಐಡಿ ಅಥವಾ ಸಿಬಿಐನ ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಹೊಸ ಎಸ್ಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಾರದು.
- ಈಗಾಗಲೇ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಗಾಗಿ ಖುಲಾಸೆಯಾಗಿರುವ ಸಂತೋಷ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ತನಿಖೆ ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬಾರದು.
- ಮಲ್ಲಿಕ್ ಜೈನ್, ದೀರಜ್ ಜೈನ್ ಅಥವಾ ಉದಯ್ ಜೈನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಎಸ್ಐಟಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.
- ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಹೀಗಾಗಿ ಸೌಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಇಂದಿನ ಆದೇಶದ ನಂತರ ಪ್ರಕರಣವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತನಿಖೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ತನಿಖೆ ಹಿಂದಿನ ಯಾವುದೇ ತನಿಖಾ ತಂಡದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಲ್ಲದ ಹೊಸ ಎಸ್ಐಟಿಯಿಂದ ನಡೆಯಲಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಿದೆ
