ನವದೆಹಲಿ : 2004ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ಅಲಂಕರಿಸಲು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ನಾಯಕರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದಾಗ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಂದ ‘ಥೀಕ್ ಹೈ’ (ಸರಿ) ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಕೊನೆಗೆ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸದೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿದ್ದ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಂಗಳವಾರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ Belonging: A Journey of Love ಎಂಬ ಆತ್ಮಕಥನದಲ್ಲಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಮುನ್ನ ತಾವು ಎದುರಿಸಿದ ಗೊಂದಲ, ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ನಾಯಕರ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಾದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ವಾದ್ರಾ ಅವರ ವಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅಜ್ಜಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ತಂದೆ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಬರ್ಬರ ಹತ್ಯೆಯ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವೂ ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವಿತ್ತು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
‘ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದಿದ್ದ ಸೋನಿಯಾ
2004ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಮುನ್ನ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆದ್ದರೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು.
“ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ತಾವು ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, “ನನ್ನ ನಿರ್ಧಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರಂತೆ.
ರಾಹುಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಇಬ್ಬರೂ ತಾಯಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಜ್ಜಿಯ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ಬರ್ಬರ ಸಾವಿನ ಅನುಭವದಿಂದಾಗಿ, ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ ತಮಗೂ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, 2004ರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡದೆ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ನಾಯಕರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮಣಿದಿದ್ದ ಸೋನಿಯಾ
ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಸಂಘರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕಡೆ, ತಾವು ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ದೃಢ ನಿಲುವು; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಗರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ.
ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ 10, ಜನಪಥ್ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಕೆಲವು ನಾಯಕರು ತಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ನಾಯಕರೆಲ್ಲರೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರ ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತಾವು ಮೌನವಾಗಿ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಚರ್ಚೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಧೈರ್ಯ ತಂದುಕೊಂಡು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ನಾಯಕರು ಎದ್ದು ನನ್ನತ್ತ ಬಂದರು. ನನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ‘ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನಾವು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ’, ‘ನೀವು ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ’, ‘ನಿಮ್ಮ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಉತ್ತರವನ್ನು ನಾವು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದರು. ಅವರ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ನಾನು ವಿಚಲಿತಳಾದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಕೇಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟವಾಗುವಷ್ಟು ಮೆಲ್ಲಗೆ ‘ಥೀಕ್ ಹೈ’ (ಸರಿ) ಎಂದೆ” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮ ಮಾತು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನವೇ ನಾಯಕರು ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅದು ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತಾಯಿಯ ನಿರ್ಧಾರ ಕೇಳಿ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ
ಸಭೆಯ ಹೊರಗೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ, ತಾಯಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ ರಾಹುಲ್ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಧಾವಿಸಿದ್ದರು. ರಾಹುಲ್ ಕೊಠಡಿಗೆ ತೆರಳಿ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದಾಗ, “ಅಮ್ಮ ಏನು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ? ಅವರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ?” ಎಂದು ಆತಂಕದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು.
ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ಸೋನಿಯಾ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.
“ನೀವು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಾ?” ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೆ, “ಅವರು ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ಈ ಹುದ್ದೆ ಬೇಡ ಎಂಬುದು ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
“ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಹಾಗಾದರೆ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಏನು?” ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತೆರಳಿದ್ದರು. ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಕೂಡ, “ಅಮ್ಮ, ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನಿಲುವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಯಾರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೂ ಮಣಿಯಬೇಡಿ. ನೀವು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದನ್ನೇ ಮಾಡಿ. ಅದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ನಾವಿಬ್ಬರೂ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದ್ದರು.
ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ನಡೆದಿತ್ತು ಎರಡು ಧ್ವನಿಗಳ ಸಂಘರ್ಷ
ನಂತರ ತಮ್ಮ ಕೊಠಡಿಗೆ ತೆರಳಿ, ಪತಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ವನಿಗಳು ಸಂಘರ್ಷ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಸೋನಿಯಾ, ಇದು ಎಂತಹ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪ! ನೀನು ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವಳು. ಜಗತ್ತಿನ ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಜನರ ದೇಶವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ ಒಂದು ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡಿತ್ತು.
ಇನ್ನೊಂದು ಧ್ವನಿ, “ಇದು ನಿನ್ನ ದೇಶ. ನಿನ್ನ ವಯಸ್ಕ ಜೀವನವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದೀಯ. ನೀನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಈ ದೇಶ ನಿನ್ನನ್ನು ತನ್ನವಳಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ನಿನ್ನ ನೋವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಪಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಜನರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದು ಹೇಗೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥನದಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೊನೆಗೆ ಕುಟುಂಬದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
